نایب چهارم: علی بن محمد سمری
نایب چهارم
نام او علی بن محمد و لقبش سمری بود. او نیز از مردان نامی روزگار خویش بود. و به دستور امام زمان(ع) بعد از حسین بن روح نوبختی نیابت خاص امام عصر(ع) را عهده دار شد.
روزی جمعی از شیعیان در بغداد نزد او بودند در این هنگام علی بن محمد سمری گفت: ابن بابویه قمی (پدر شیخ صدوق) اینک وفات کرد. گروهی ساعت و روز این خبر را به خاطر سپردند. زیرا ابن بابویه در ری سکونت داشت و خبر مرگ او با فاصله قابل توجهی باید به بغداد می رسید.
پس از هفده روز خبر رسید که ابن بابویه قمی در همان روز و ساعتی که علی بن محمد سمری خبر داد از دنیا رفت.
باری ایام نیابت خاص این چهار وکیل خاص امام زمان(ع) به دوران غیبت صغری مشهور است شیعیان در اقصی نقاط سوالات و مسائلشان را از طریق وکلا به نایبان خاص می رساندند و آنان نیز خدمت امام زمان(ع) عرضه می داشتند تا اینکه زمان غیبت صغری به پایان رسید.
و نامه ای از امام زمان(ع) برای علی بن محمد سمری نوشته شد.
بسم الله الرحمن الرحیم
ای علی بن محمد سمری! خدا اجر برادرانت را در سوگ و ماتم تو افزون گرداند، تو تا شش روز دیگر خواهی مرد!
کار خود را جمع کن و درباره کسی (به شیعیان) وصیت مکن تا جانشین تو باشد.
زیرا «غیبت کبری» رخ داده است. دیگر ظهوری نخواهد بود مگر به اذن خدای تعالی و آن، پس از زمان بسیار طولانی و سخت شدن قلب ها و پر شدن زمین از ستم انجام خواهد شد...
علی بن محمد این نامه را به شیعیان نشان داد. آنان از روی نامه نوشتند و از روز ششم دوباره به نزد او آمدند هنگامی که وارد شدند، این خدمتگزار صدیق اهل بیت لحظات آخر عمر خویش را سپری می کرد. به او گفتند: وصی شما کیست؟
پاسخ داد: خدا را امری است که خود آن را جاری می سازد.
این آخرین سخنی بود که ار وی شنیده شد. آنگاه او از دنیا رفت و این حادثه در سال 329 ه ق. رخ داد . از آن پس غیبت صغری پایان یافت، دیگر هیچ کس نماینده تام الاختیار امام زمان(ع) در بین مردم نشد. طوفان غیبت کبری وزیدن آغاز کرد. مسلمانان به طور عمومی دیگر نشانی از امام خویش نداشتند، جز آثاری که از او و اجدادش باقی ماند. اما در این میان بسیاری از پاکدلان به اذن خدای متعال به در گاه آن بزرگ راه یافتند. راه یافتنی در سکوت و خفاگاه دیدند و نشناختند، اما هدایت شدند، گاه به الهام قلبی از تیرگی های ظلمت نجات یافتند و این همان حکایت امام تنها وحدیث فراغ وجدایی است.